AB’nin yeni Ambalaj ve Ambalaj Atığı Tüzüğü (Packaging and Packaging Waste Regulation-PPWR), 12 Ağustos 2026 tarihi itibarıyla aşamalı olarak uygulanmaya başlandı. Şubat 2025’te yürürlüğe giren Tüzük, ambalajların tüm yaşam döngüsünü kapsayan ortak kurallar getirerek ambalaj atıklarının azaltılmasını, geri dönüşümün artırılmasını ve Tek Pazar’daki farklı ulusal uygulamaların uyumlaştırılmasını amaçlıyor.
İlk aşamada yürürlüğe giren en önemli düzenlemelerden biri, gıda ile temas eden ambalajlarda per- ve polifloroalkil maddelerin (PFAS) kullanımının belirlenen sınırların üzerinde yasaklanması oldu. Suya ve yağa dayanıklılık sağlamak amacıyla paket servis kapları, fast-food ambalajları, mikrodalga patlamış mısır poşetleri, fırın kâğıtları ve pizza kutuları gibi ürünlerde kullanılan PFAS, çevrede ve insan vücudunda uzun süre kalabilmesi nedeniyle “sonsuz kimyasallar” olarak biliniyor.
Tüzük kapsamında ayrıca ambalajların içerdiği bazı zararlı maddelerin azaltılması ve üretici ile ithalatçıların izlenebilirliğinin güçlendirilmesi öngörülüyor. Böylece tüketici sağlığının korunmasının yanı sıra ikincil ham madde piyasasının geliştirilmesi ve AB’nin ham madde ithalatına bağımlılığının azaltılması hedefleniyor.
Yeni kurallar aşamalı olarak genişleyecek. 2028’den itibaren AB genelinde uyumlaştırılmış ambalaj etiketleme sistemi uygulanacak. 2030’dan itibaren ise belirli tek kullanımlık plastik ambalajlara kısıtlamalar, yeniden kullanım hedefleri, geri dönüştürülmüş plastik kullanım zorunlulukları ve tüm ambalajların geri dönüştürülebilir olmasına yönelik yeni şartlar devreye girecek.
Ahmet Emre Usta, İKV Uzmanı