Beyaz et sektöründe yaşanan fiyat artışlarına ilişkin hazırlanan inceleme raporları dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Ticaret Bakanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı’nın tespitlerine göre bazı firmalar, maliyet artışlarının çok üzerinde oranlarda satış fiyatlarını yükseltti.

Yenişafak’tan Gökhan Özturan’ın haberine göre, birçok üründe maliyet artışı yüzde 20 ila 40 seviyelerinde kalırken, satış fiyatlarındaki yükselişin yüzde 80’leri hatta bazı ürünlerde yüzde 100’ün üzerine çıktığı belirtildi.

KESKİNOĞLU VE ŞENPİLİÇ DİKKAT ÇEKTİ

Raporda, Keskinoğlu’nun bütün tavuk maliyetinin yüzde 21 artmasına rağmen satış fiyatını yüzde 82 yükselttiği ifade edildi. Aynı dönemde göğüs etinde maliyet yüzde 34 artarken satış fiyatının yüzde 93, üst butta ise maliyet yüzde 30 yükselirken satış fiyatının yüzde 95 arttığı kaydedildi.

Şenpiliç’te ise kanat maliyetinin yüzde 39 yükselmesine rağmen liste fiyatının yüzde 115 artırıldığı belirtildi. Şirketin çeşitli ürün gruplarındaki fiyat artışları nedeniyle idari para cezalarıyla karşı karşıya kaldığı aktarıldı.

Banvit, Gedik Tavukçuluk, Hastavuk, Ay-Pi Tavukçuluk ve Orvital’in de maliyet artışlarının üzerinde fiyat yükselişleri yaptığı yönünde tespitlerin raporda yer aldığı ifade edildi.

WHATSAPP YAZIŞMALARI RAPORA GİRDİ

Rekabet Kurumu’nun soruşturma kapsamında hazırladığı raporda, firma yöneticileri arasında geçtiği belirtilen WhatsApp yazışmaları da delil olarak yer aldı.

Yazışmalarda, bazı firmaların fiyat belirlerken maliyetlerden çok rakip şirketlerin fiyat listelerini dikkate aldığı yönünde değerlendirmeler bulunduğu aktarıldı.

“İNDİRİME DİRENECEĞİZ” MESAJI

Raporda yer alan dikkat çekici yazışmalardan birinde, bir zincir marketin poşet piliç fiyatını yüzde 10 düşürmek istemesi üzerine bazı firmaların buna karşı çıkma eğiliminde olduğu öne sürüldü.

Mesajlarda, “Her zamanki gibi direneceğiz” ve “Diğerleri de vermez inşallah” ifadelerinin kullanıldığı belirtildi.

“GÜZEL HABER, BİZ DE ZAM YAPALIM”

Soruşturma dosyasına giren başka bir yazışmada ise rakip bir firmanın zam hazırlığında olduğu bilgisinin paylaşılmasının ardından, “Güzel haber” denilerek yeni fiyat listesi hazırlanmasının konuşulduğu aktarıldı.

Rekabet Kurumu raporunda yer alan bu yazışmaların, firmalar arasında fiyatlama davranışlarının incelendiği soruşturmanın önemli delilleri arasında bulunduğu ifade edildi.

13 ŞİRKETE KAYYUM ATANDI

Beyaz et sektöründeki fiyat hareketlerine yönelik yürütülen geniş çaplı soruşturma kapsamında Maliye, İçişleri, Ticaret ve Adalet bakanlıklarının ortak çalışmasıyla 13 şirkete denetim kayyumu atandığı bildirildi. Soruşturma kapsamında gözaltına alınan şüpheliler hakkındaki işlemlerin sürdüğü öğrenildi.

İSO BAŞKANINDAN OPERASYONA TEPKİ

İSO Başkanı Erdal Bahçıvan, beyaz et sektöründeki firmalara yönelik kayyum ve gözaltı kararlarına tepki göstererek “Bir sektöre, bir üretim zincirine, yatırım yapan sanayiciye ve üreticiye dönük topyekun bir itibarsızlaştırma dili, Türkiye’ye fayda sağlamaz.” dedi.

Operasyonun ardından açıklama yapan İstanbul Sanayi Odası (İSO) Başkanı Erdal Bahçıvan ise hukukun işlemesi gerektiğini belirterek, üreticilere yönelik topyekûn bir itibarsızlaştırma dilinin Türkiye’nin üretim iklimine ve stratejik sermayesine zarar vereceği uyarısında bulundu.

Bahçıvan sosyal medya hesabı X üzerinden yaptığı paylaşımda şu ifadeleri kullandı:

“Türkiye’nin büyüme hikâyesi; yatırım yapan, üretimden vazgeçmeyen, istihdam sağlayan, ihracatla ülkesine değer katan ve tüm vergi–sigorta yükümlülüklerini yerine getiren özel sektörümüzün omuzlarında yükseliyor. Elbette piyasa düzeninin korunması, adil rekabetin sağlanması ve vatandaşımızın temel gıdaya makul koşullarda ulaşması devletimizin en doğal ve en önemli sorumluluklarındandır.

“ÇOK HASSAS BİR DENGEYİ DE KORUMAK ZORUNDAYIZ”

Hukuk işlesin; yanlış varsa gereği yapılsın. Buna kimsenin itirazı olamaz. Ancak bunu yaparken çok hassas bir dengeyi de korumak zorundayız. Bir sektöre, bir üretim zincirine, yatırım yapan sanayiciye ve üreticiye dönük topyekûn bir itibarsızlaştırma dili, Türkiye’ye fayda sağlamaz. Aksine yatırım iştahını zedeler, üretim cesaretini kırar, istihdamı ve ihracatı olumsuz etkiler. Yanlışı olan hukuk önünde hesabını verir. Ama üretim yapan, risk alan, fabrika kuran, insan çalıştıran, ülkesine katma değer sağlayan özel sektörümüzün itibarı da bu ülkenin stratejik sermayesidir.

“TÜKETİCİ KORUNSUN AMA ÜRETİM İKLİMİ DE MUTLAKA KORUNSUN”

Bugün Türkiye’nin en çok ihtiyaç duyduğu şey; üreticisini korkutan değil, doğruyu denetlerken üretimi güçlendiren bir iklimdir. Çünkü bu ülkeyi büyütecek olan; kamu–özel sektör güveni, hukuk devleti ilkesi, adil rekabet ve güçlü üretim kapasitesidir. Türkiye Yüzyılı’nı; yatırımcısıyla, sanayicisiyle, üreticisiyle, çalışanıyla ve ihracatçısıyla birlikte inşa edeceğiz. Bugün üretimi kolayca incitirsek, yarın yatırım, istihdam ve ihracatı aradığımızda geç kalmış oluruz. Hukuk işlesin. Rekabet korunsun. Tüketici korunsun. Ama üretim iklimi de mutlaka korunsun.”

MESAJLAR ORTAYA ÇIKTI

Rekabet Kurumu’nun soruşturma kapsamında hazırladığı raporda, firma yetkililerinin WhatsApp yazışmaları da delil oldu. Söz konusu yazışmalar, bu firmaların fiyatları maliyete göre değil, rakip fiyat listelerine göre belirlediğini ortaya koydu. Bu durum, rakip fiyat listelerinin, teşebbüslerin bağımsız fiyatlama kararlarının önüne geçtiğini gözler önüne serdi.

MARKETİN İNDİRİMİNİ ENGELLEDİLER

Raporda 39’uncu delil dikkat çekti. LEZİTA İzmir Bölge Şube Müdürü M.H. ile LEZİTA Genel Müdürü M.E. arasında “Pazarlama&Satış GMY” isimli WhatsApp grubunda gerçekleşen yazışmada, bir zincir marketin poşet piliç fiyatını yüzde 10 geri çekmek istediği, ancak buna karşı direnişe geçileceği belirtiliyor.

M.H.: xxx de poşet piliç fiyatını yüzde 10 geriye getirmek istiyor. Aynı şekilde bageti de yüzde 10 geriye getirecek. Bilgilerinize.

M.E.: Maliyeti bile yakalayamadığımız poşet piliç fiyatı varken bunu yapması uygun değil. Ben Banvit özelinde sorunun ne olduğunu dün akşam paylaştım.

M.H.: Kendisine olumsuz geri dönüş yaptım. Fakat bu fiyatı almamız gerekiyor diye tüm tedarikçiler ile görüşmekte. Durum pazartesiye sarktı.

M.E.: Veremeyiz.

M.H.: Her zamanki gibi direneceğiz. Tabii ki inşallah diğerleri de vermez. Dün Erpiliç, Şenpiliç, Gedik, Bolez’le de görüştüm. Karşı düşüncelerini aldım, “Vermeyeceğiz” diyorlar.

M.E.: İnşallah.

ZAM YAPACAKLAR, GÜZEL HABER

“Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp grubunda LEZİTA Mali İşler Direktörü S.T., LEZİTA İzmir Bölge Şube Müdürü M.H. ve LEZİTA Genel Müdürü M.E. arasında gerçekleşen WhatsApp yazışması, raporda 41’inci delil olarak yer aldı. Yazışmada, rakip firmaların zam yapacağı bilgisi üzerine “Güzel haber. Biz de liste hazırlayalım” deniliyor.

M.H.: Erpiliç ile görüştüm. Perşembe çıkışlardan itibaren mangallık grubuna yüzde 5-6 arası, kanatta yüzde 12 zam yapacaklar, liste hazırlıyorlar.

M.E.: Güzel haber. Üst but ve mangallıklara yüzde 7, kanatta yüzde 10 düzeyinde bir liste hazırlığı yapalım biz de.

S.T.: Göğüsün aksiyonunu da listeye yansıtalım.

BEY’DEN LİSTE GELDİ FİYATI ÇOK ACİL DEĞİŞTİR

Rapordaki 47’nci delilde, rakip firmadan gelen fiyat listesi üzerine hızlıca fiyatların değiştirildiği görülüyor. “Fiyat Yönetim” isimli WhatsApp yazışma şöyle:

M.E.: Bey’den liste geldi.

M.E.: Çok acil tabloya koyar mısın?

M.E.: En radikal liste Beypiliç’ten geldi. Bütüne müdahale etti. Endekse hızlı koymamız lazım fiyat değişikliklerini

V.A.: Tamam.