Bolat, Türkiye’nin toplam mal ve hizmet ihracatının ekim ayı itibarıyla 413 milyar dolara ulaştığını belirterek ihracatçılara sağlanan finansman desteklerine ilişkin de önemli rakamlar paylaştı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığının ve bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum yaptı. İhracatçılara yönelik desteklerin artırılacağını açıklayan Bolat, 2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için 65 milyar lira kaynak ayrılacağını bildirdi. Bolat ayrıca, Türkiye’nin ihracat performansı, Eximbank finansman desteği ve dış ticaret politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

2027’DE İHRACATÇILARA 65 MİLYAR LİRA DESTEK

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ihracatçı firmaların uluslararası rekabet gücünü artırmak, ihracat kapasitelerini geliştirmek ve yurt dışındaki tanıtım, pazarlama ve markalaşma faaliyetlerini desteklemek amacıyla çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

2025 yılında 22 bin 686 mal ihracatçısına 23,5 milyar lira destek sağlandığını hatırlatan Bolat, 2026 yılında bu alana ayrılan kaynağın 32,8 milyar liraya yükseltildiğini belirtti. Halihazırda 15 bin 914 firmaya 21,2 milyar lira tutarında destek sağlandığını aktardı.

Hizmet ihracatında ise 2025 yılında 2 bin 435 ihracatçıya 7,4 milyar lira destek verildiğini ifade eden Bolat, 2026 yılında bu kaynağın 12 milyar liraya çıkarıldığını söyledi. Bolat, mevcut durumda 2 bin 104 firmanın 11 milyar lira destek aldığını kaydetti.

2027 yılı için ayrılacak kaynağı açıklayan Bolat, şöyle konuştu:

“Sizlerin de destek ve onaylarıyla 2027’de mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için ayrılan kaynak 65 milyar lira olacaktır. Bu desteklerin yanı sıra 114 ülkede 167 merkezde 220 ticaret müşaviri ve ataşesiyle firmalarımızın yanında oluyoruz.”

TÜRKİYE’NİN İHRACATI 413 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Türkiye’nin ihracat performansına ilişkin verileri de paylaşan Bolat, 2002 yılında 36 milyar dolar olan mal ihracatının 2025 yılında Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesi olan 273,2 milyar dolara yükseldiğini belirtti.

Hizmet ihracatının da aynı dönemde 14 milyar dolardan 124,9 milyar dolara çıktığını aktaran Bolat, bu alanda 63 milyar dolarlık rekor dış ticaret fazlası verildiğini ifade etti.

Böylece Türkiye’nin toplam mal ve hizmet ihracatının son 24 yılda 7,9 kat arttığını vurgulayan Bolat, ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatının 285,6 milyar dolara yükselerek tüm zamanların rekorunu kırdığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 2026 yılı başında açıklanan 410 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefinin de ekim ayı itibarıyla 413 milyar dolarla aşıldığını belirtti.

İHRACATTA 53 İL ARTIŞ KAYDETTİ

Bolat, bu yılın ocak-ekim döneminde 53 ilin ihracatını artırdığını, 30 ilin ise 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirdiğini açıkladı.

Son 42 ayın 31’inde aylık mal ihracatının arttığını, 24 ayında ise aylık ihracat rekoru kırıldığını belirten Bolat, bu yılın ilk 10 ayında 7 kez aylık ihracat artışı sağlandığını ve 6 aylık dönemde rekor kırıldığını söyledi.

Türkiye’nin dünya ihracatındaki payının da yükseldiğini kaydeden Bolat, 2002 yılında yüzde 0,55 olan payın geçen yıl yüzde 1,04’e çıktığını bildirdi.

Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayisi ihracatındaki payının ise 2002’de yüzde 30,4 seviyesinde bulunduğunu hatırlatan Bolat, bu oranın 2025’te yüzde 43,5’e, ekim ayı itibarıyla yüzde 44,3’e yükseldiğini ve tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını ifade etti.

EXİMBANK DESTEĞİ 59 MİLYAR DOLARI AŞACAK

İhracatçıların finansmana erişimine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bolat, Türk Eximbank’ın geçen yıl 54,3 milyar dolar finansman desteği sağladığını, bu yıl ise desteğin 59 milyar doları aşacağını söyledi.

Türk Ticaret Bankası’nın da 2025 yılında 76,3 milyar lira olan finansman desteğini yıl sonuna kadar 110 milyar liraya ulaştırmasının beklendiğini belirtti.

İhracatı Geliştirme AŞ’nin (İGE) bugüne kadar özellikle KOBİ’lere 297,7 milyar lira kefalet sağlayarak 340,4 milyar liralık kredi kullanma imkânı oluşturduğunu aktaran Bolat, ihracatçıların günlük reeskont kredi limitinin de 5 milyar liraya yükseltildiğini bildirdi.

Bolat, son 22 ayda Merkez Bankası kaynaklarıyla ihracatçılara toplam 1,9 trilyon lira reeskont kredisi kullandırıldığını ve yaklaşık 541 milyar lira faiz sübvansiyonu sağlandığını ifade etti.

İTHALAT 380,8 MİLYAR DOLAR SEVİYESİNDE

Dış ticaret verilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bolat, ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ithalatın 380,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini belirtti.

İthalattaki artışta özellikle enerji fiyatlarının etkili olduğunu kaydeden Bolat, buna rağmen ithalat artışının ihracat artışının gerisinde kaldığını söyledi.

Geçen yıl dış ticaret açığının 92,2 milyar dolar olduğunu hatırlatan Bolat, bu yılın ocak-ekim döneminde yıllıklandırılmış dış ticaret açığının 95,1 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu belirtti.

İhracatın ithalatı karşılama oranının ise 0,2 puan artışla yüzde 75’e yükseldiğini açıkladı.

YERLİ ÜRETİMİ KORUMAK İÇİN 155 TEDBİR UYGULANIYOR

Ticaret Bakanlığının yerli üretimi haksız ithalata karşı korumaya yönelik çalışmalarını da anlatan Bolat, dampinge ve sübvansiyona karşı 155 tedbirin uygulandığını bildirdi.

Bolat, ayrıca önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı 118 tedbirin yürürlükte olduğunu, 192 ürün grubunda gözetim uygulandığını ve 10 ürün grubunda korunma tedbirlerinin bulunduğunu söyledi.

4 bin 618 üründe ilave gümrük vergisi uygulandığını belirten Bolat, bu uygulamalarla yerli ve milli üretimin korunmasına katkı sağlandığını ifade etti.

İthalatta uygunsuz ürünlere karşı denetimlerin de sürdüğünü kaydeden Bolat, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi’nin (TAREKS) 2025 yılında yapay zekâ teknolojileri kullanılarak kapsamlı şekilde yenilendiğini ve Türk Standardları Enstitüsü ile işbirliğinin devam ettiğini bildirdi.

Brüksel’deki rekabet yetkilileri, özellikle JD.com’un, alımı Çin Halk Cumhuriyeti’nin sübvansiyonlarıyla finanse edip etmediğini inceledi ve JD.com’a bu doğrultuda yükümlülükler getirdi. Böylece gerekli tüm izinler alınmış oldu. Satın almanın önümüzdeki günlerde tamamlanması planlanıyor. JD.com’un teklifini kabul eden Ceconomy hissedarlarının paralarını tahminen 12 Kasım’da alması bekleniyor.

“Yeni bir sayfa açılıyor”

Ceconomy CEO’su Remko Rjinders, “JD.com ile ortaklığımız gerçeğe dönüşüyor ve yeni bir sayfa açılıyor” dedi. Rjinders, “Birlikte, çok kanallı bir perakende platformu yönündeki başarılı stratejimizi hızlandıracağız” ifadelerini kullandı.

Satın almayla JD.com, binden fazla mağaza ve büyük online mağazalara erişim sağlıyor. Şirket böylece Avrupa’daki faaliyetlerini, Alibaba ve Amazon ile rekabet içinde büyütebilecek.

Ceconomy’nin 48 bin çalışanı bulunuyor. Bunların yaklaşık 17 bini Almanya’da çalışıyor. JD.com, daha önceki açıklamalarına göre şirketi borsadan çıkarmayı planlıyor.

AB’nin endişeleri ve şartlar

AB Komisyonu’nun Mayıs ayında yaptığı ön inceleme, JD.com’un Çin’den aldığı tercihli finansman, vergi teşvikleri ve hibeler sayesinde haksız avantaj elde etmiş olabileceğini ve bu sayede daha yüksek bir teklif sunabildiğini ortaya koymuştu. Şirket, endişeleri gidermek için, diğer bazı adımların yanı sıra Ceconomy’ye piyasa koşullarında ürün tedarik etmeyi ve finansman sağlamayı önerdi.

Daha küçük rakiplerin de JD.com’un Avrupa’daki lojistik ve teknoloji altyapısına adil ve ayrımcı olmayan koşullarla erişebilmesi öngörülüyor. Avrupa Komisyonu, bu önlemlerle JD.com’un Avrupa ayağının çapraz sübvanse edilmesinin önleneceğini belirtti.

JD.com CEO’su Sandy Xu ise şunları söyledi: “Ceconomy’nin büyümeyi sürdürülebilir şekilde hızlandırmasını, Avrupa’daki rekabet gücünü daha da artırmasını ve değişen bir perakende pazarında yenilikçiliğini korumasını desteklemek istiyoruz.”

AFP/BÜ,TY

Bolat, Türkiye’nin toplam mal ve hizmet ihracatının ekim ayı itibarıyla 413 milyar dolara ulaştığını belirterek ihracatçılara sağlanan finansman desteklerine ilişkin de önemli rakamlar paylaştı.

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, TBMM Plan ve Bütçe Komisyonunda Bakanlığının ve bağlı kuruluşlarının 2027 yılı bütçesine ilişkin sunum yaptı. İhracatçılara yönelik desteklerin artırılacağını açıklayan Bolat, 2027 yılında mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için 65 milyar lira kaynak ayrılacağını bildirdi. Bolat ayrıca, Türkiye’nin ihracat performansı, Eximbank finansman desteği ve dış ticaret politikalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

2027’DE İHRACATÇILARA 65 MİLYAR LİRA DESTEK

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, ihracatçı firmaların uluslararası rekabet gücünü artırmak, ihracat kapasitelerini geliştirmek ve yurt dışındaki tanıtım, pazarlama ve markalaşma faaliyetlerini desteklemek amacıyla çalışmalar yürüttüklerini söyledi.

2025 yılında 22 bin 686 mal ihracatçısına 23,5 milyar lira destek sağlandığını hatırlatan Bolat, 2026 yılında bu alana ayrılan kaynağın 32,8 milyar liraya yükseltildiğini belirtti. Halihazırda 15 bin 914 firmaya 21,2 milyar lira tutarında destek sağlandığını aktardı.

Hizmet ihracatında ise 2025 yılında 2 bin 435 ihracatçıya 7,4 milyar lira destek verildiğini ifade eden Bolat, 2026 yılında bu kaynağın 12 milyar liraya çıkarıldığını söyledi. Bolat, mevcut durumda 2 bin 104 firmanın 11 milyar lira destek aldığını kaydetti.

2027 yılı için ayrılacak kaynağı açıklayan Bolat, şöyle konuştu:

“Sizlerin de destek ve onaylarıyla 2027’de mal ve hizmet ihracatına yönelik destekler için ayrılan kaynak 65 milyar lira olacaktır. Bu desteklerin yanı sıra 114 ülkede 167 merkezde 220 ticaret müşaviri ve ataşesiyle firmalarımızın yanında oluyoruz.”

TÜRKİYE’NİN İHRACATI 413 MİLYAR DOLARA ULAŞTI

Türkiye’nin ihracat performansına ilişkin verileri de paylaşan Bolat, 2002 yılında 36 milyar dolar olan mal ihracatının 2025 yılında Cumhuriyet tarihinin en yüksek seviyesi olan 273,2 milyar dolara yükseldiğini belirtti.

Hizmet ihracatının da aynı dönemde 14 milyar dolardan 124,9 milyar dolara çıktığını aktaran Bolat, bu alanda 63 milyar dolarlık rekor dış ticaret fazlası verildiğini ifade etti.

Böylece Türkiye’nin toplam mal ve hizmet ihracatının son 24 yılda 7,9 kat arttığını vurgulayan Bolat, ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış mal ihracatının 285,6 milyar dolara yükselerek tüm zamanların rekorunu kırdığını söyledi.

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından 2026 yılı başında açıklanan 410 milyar dolarlık mal ve hizmet ihracatı hedefinin de ekim ayı itibarıyla 413 milyar dolarla aşıldığını belirtti.

İHRACATTA 53 İL ARTIŞ KAYDETTİ

Bolat, bu yılın ocak-ekim döneminde 53 ilin ihracatını artırdığını, 30 ilin ise 1 milyar doların üzerinde ihracat gerçekleştirdiğini açıkladı.

Son 42 ayın 31’inde aylık mal ihracatının arttığını, 24 ayında ise aylık ihracat rekoru kırıldığını belirten Bolat, bu yılın ilk 10 ayında 7 kez aylık ihracat artışı sağlandığını ve 6 aylık dönemde rekor kırıldığını söyledi.

Türkiye’nin dünya ihracatındaki payının da yükseldiğini kaydeden Bolat, 2002 yılında yüzde 0,55 olan payın geçen yıl yüzde 1,04’e çıktığını bildirdi.

Orta-yüksek ve yüksek teknolojili ürünlerin imalat sanayisi ihracatındaki payının ise 2002’de yüzde 30,4 seviyesinde bulunduğunu hatırlatan Bolat, bu oranın 2025’te yüzde 43,5’e, ekim ayı itibarıyla yüzde 44,3’e yükseldiğini ve tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştığını ifade etti.

EXİMBANK DESTEĞİ 59 MİLYAR DOLARI AŞACAK

İhracatçıların finansmana erişimine ilişkin değerlendirmelerde de bulunan Bolat, Türk Eximbank’ın geçen yıl 54,3 milyar dolar finansman desteği sağladığını, bu yıl ise desteğin 59 milyar doları aşacağını söyledi.

Türk Ticaret Bankası’nın da 2025 yılında 76,3 milyar lira olan finansman desteğini yıl sonuna kadar 110 milyar liraya ulaştırmasının beklendiğini belirtti.

İhracatı Geliştirme AŞ’nin (İGE) bugüne kadar özellikle KOBİ’lere 297,7 milyar lira kefalet sağlayarak 340,4 milyar liralık kredi kullanma imkânı oluşturduğunu aktaran Bolat, ihracatçıların günlük reeskont kredi limitinin de 5 milyar liraya yükseltildiğini bildirdi.

Bolat, son 22 ayda Merkez Bankası kaynaklarıyla ihracatçılara toplam 1,9 trilyon lira reeskont kredisi kullandırıldığını ve yaklaşık 541 milyar lira faiz sübvansiyonu sağlandığını ifade etti.

İTHALAT 380,8 MİLYAR DOLAR SEVİYESİNDE

Dış ticaret verilerine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Bolat, ekim ayı itibarıyla yıllıklandırılmış ithalatın 380,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleştiğini belirtti.

İthalattaki artışta özellikle enerji fiyatlarının etkili olduğunu kaydeden Bolat, buna rağmen ithalat artışının ihracat artışının gerisinde kaldığını söyledi.

Geçen yıl dış ticaret açığının 92,2 milyar dolar olduğunu hatırlatan Bolat, bu yılın ocak-ekim döneminde yıllıklandırılmış dış ticaret açığının 95,1 milyar dolar seviyesinde bulunduğunu belirtti.

İhracatın ithalatı karşılama oranının ise 0,2 puan artışla yüzde 75’e yükseldiğini açıkladı.

YERLİ ÜRETİMİ KORUMAK İÇİN 155 TEDBİR UYGULANIYOR

Ticaret Bakanlığının yerli üretimi haksız ithalata karşı korumaya yönelik çalışmalarını da anlatan Bolat, dampinge ve sübvansiyona karşı 155 tedbirin uygulandığını bildirdi.

Bolat, ayrıca önlemlerin etkisiz kılınmasına karşı 118 tedbirin yürürlükte olduğunu, 192 ürün grubunda gözetim uygulandığını ve 10 ürün grubunda korunma tedbirlerinin bulunduğunu söyledi.

4 bin 618 üründe ilave gümrük vergisi uygulandığını belirten Bolat, bu uygulamalarla yerli ve milli üretimin korunmasına katkı sağlandığını ifade etti.

İthalatta uygunsuz ürünlere karşı denetimlerin de sürdüğünü kaydeden Bolat, Dış Ticarette Risk Esaslı Kontrol Sistemi’nin (TAREKS) 2025 yılında yapay zekâ teknolojileri kullanılarak kapsamlı şekilde yenilendiğini ve Türk Standardları Enstitüsü ile işbirliğinin devam ettiğini bildirdi.

Ancak bu dönemin kazananları, yalnızca fiyatların yükselmesini bekleyenler değil; doğru lokasyonu, doğru fiyatla ve doğru yatırım stratejisiyle seçenler olacak.

İstanbul, Türkiye’nin finans, ticaret, sanayi ve turizm merkezlerinden biri olarak güçlü bir ekonomik ağırlığa sahip. Şehrin devam eden barınma ihtiyacı ve gayrimenkul piyasasını etkileyen uzun vadeli dinamikleri, konut sektörünü önümüzdeki yıllarda da önemli bir yatırım alanı hâline getiriyor.

Bununla birlikte, yüksek finansman maliyetleri, ekonomik belirsizlikler ve hane halkının satın alma gücü, piyasanın kısa vadeli seyrini belirleyen temel faktörler olmaya devam ediyor.

Bu nedenle temel soru şu: 2027’de İstanbul’da yeni bir konut fiyatı yükselişi başlayabilir mi?

Benim değerlendirmem, uygun ekonomik koşulların oluşması hâlinde bunun mümkün olduğu yönünde. Ancak olası bir yükselişin zamanlaması, kapsamı ve bölgelere dağılımı, birden fazla değişkene bağlı olacak.

Küresel konut piyasasında yeni dengeler

Konut fiyatlarındaki hareket yalnızca İstanbul’a özgü bir gelişme değil. Dünya genelinde barınma ihtiyacı, arsa arzı, inşaat maliyetleri ve finansman koşulları gayrimenkul piyasalarının geleceğini şekillendiriyor. Bununla birlikte, bütün ülkelerin aynı yönde hareket ettiğini söylemek mümkün değil.

Küresel konut piyasasında yükseliş eğilimi, özellikle arzın sınırlı, barınma talebinin güçlü ve konut üretim maliyetlerinin yüksek olduğu pazarlarda kendini gösteriyor. 2026’da İspanya ve Portekiz gibi bazı Avrupa ülkelerinde reel konut fiyatlarının güçlü artışlar kaydetmesi, bu dinamiklerin önemini ortaya koyuyor. Bununla birlikte, küresel piyasanın genel yönünü değerlendirirken nominal fiyat artışları ile enflasyondan arındırılmış reel getirileri birbirinden ayırmak gerekiyor. Ülkeler arasında farklılıklar bulunsa da konut arzındaki kısıtlar, kentleşme ve devam eden barınma ihtiyacı, uzun vadede gayrimenkul piyasalarını destekleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.

İstanbul açısından asıl mesele, bu küresel ayrışmada şehrin nasıl bir konum alacağıdır. Finansman koşullarının iyileşmesi, ertelenmiş talebin yeniden canlanması ve nitelikli konut arzındaki sınırlılıklar bir araya gelirse, İstanbul 2027’de yeni bir yükseliş dönemine girebilir.

Ancak bu ihtimal, küresel bir trendin otomatik sonucu değil; yerel ekonomik koşullara, satın alma gücüne ve konut arzına bağlı bir beklenti olarak değerlendirilmelidir.

Ertelenmiş talep yeniden harekete geçebilir

Yüksek finansman maliyetleri, krediye erişimdeki zorluklar ve ekonomik belirsizlikler, son yıllarda birçok kişinin konut alım kararını ertelemesine neden oldu. Ancak ertelenen talep, bütünüyle ortadan kalkmış talep anlamına gelmiyor.

Faizlerin gerilemesi, kredi koşullarının iyileşmesi ve ekonomik beklentilerin güçlenmesi durumunda, beklemede kalan alıcılar yeniden piyasaya yönelebilir. Böyle bir gelişme, özellikle konut arzının sınırlı olduğu bölgelerde fiyatlar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturabilir.

Bununla birlikte, faizlerdeki olası düşüş tek başına yeterli olmayacaktır. Gelir düzeyi, istihdam görünümü, krediye erişim ve hane halkının geleceğe duyduğu güven de talebin ne ölçüde canlanacağını belirleyecek.

Dolayısıyla 2027’ye ilişkin değerlendirmelerde yalnızca faiz oranlarını değil, ekonomik koşulların konut satın alma kapasitesine nasıl yansıdığını da dikkate almak gerekiyor.

Yeni konut üretim maliyetleri belirleyici olacak

Arsa, inşaat malzemesi, işçilik ve finansman maliyetleri, İstanbul’da yeni konut üretimini etkileyen temel unsurlar arasında yer alıyor. Özellikle merkezi bölgelerde uygun arsa bulmanın zorlaşması, yeni projelerin geliştirilmesini güçleştirebiliyor.

Yeni konut üretim maliyetlerinin yükselmesi, mevcut konutların fiyatlarını da etkileyebilir. Ancak maliyet artışları, bütün konutların aynı oranda değerleneceği anlamına gelmez.

Alıcıların ödeme gücü zayıf kaldığında, yüksek maliyetlerle geliştirilen projelerin satışında da güçlük yaşanabilir. Bu nedenle fiyatların yönünü yalnızca üretim maliyetleri değil, maliyetler ile talep arasındaki denge belirleyecek.

Önümüzdeki dönemde özellikle nitelikli, ulaşım bağlantıları güçlü, yaşam olanakları gelişmiş ve talebi sürdürülebilir bölgelerdeki konutların öne çıkması mümkün.

İstanbul’da her bölge aynı performansı göstermeyecek

İstanbul’u tek bir gayrimenkul piyasası olarak değerlendirmek yanıltıcı olur. İlçeler, mahalleler ve hatta aynı bölgedeki farklı projeler arasında önemli değer farklılıkları bulunabiliyor.

Ulaşım bağlantıları, istihdam merkezlerine yakınlık, sosyal olanaklar, yapı kalitesi, çevresel koşullar ve kiracı talebi, konutların yatırım performansını doğrudan etkiliyor.

Nitelikli konut arzının sınırlı olduğu ve yaşam talebinin güçlü seyrettiği bölgeler, olası bir yükseliş döneminde avantaj sağlayabilir. Buna karşılık, gerçek değerinin üzerinde fiyatlanmış veya kira talebi zayıf konutlar aynı performansı göstermeyebilir.

Bu nedenle yatırım kararlarında yalnızca bölgenin popülerliğine ya da geçmişteki fiyat artışlarına bakmak yeterli değil. Satın alma fiyatı, kira potansiyeli, likidite, bakım giderleri ve uzun vadeli talep birlikte değerlendirilmelidir.

Gayrimenkulde kazanç, yalnızca doğru bölgeyi bulmaktan değil, o bölgedeki doğru konutu doğru fiyatla satın almaktan geçer.

Deprem güvenliği yatırım kararının merkezinde olmalı

İstanbul’da konut piyasasının geleceği değerlendirilirken deprem güvenliği göz ardı edilemez. Binanın teknik durumu, zemin özellikleri, yapı yaşı ve uzmanlar tarafından yapılacak mühendislik değerlendirmeleri, konut tercihinde belirleyici olmalıdır.

Kentsel dönüşüm, güvenli konut ihtiyacının karşılanmasında önemli bir rol oynayabilir. Ancak dönüşümün hızı, finansmanı, uygulama süreçleri ve ortaya çıkan yeni konutların erişilebilirliği, bu sürecin gayrimenkul piyasasına etkisini belirleyecek.

Güvenli bir konut, yalnızca yatırım tercihi değil, temel bir yaşam gereksinimidir. Bu nedenle beklenen değer artışı, yapısal güvenliğin önüne geçmemelidir.

Uzun vadeli yatırım yaklaşımında güvenlik, konum ve fiyat birlikte ele alınmalıdır. Bu üç unsurdan birinin göz ardı edilmesi, yatırımın riskini önemli ölçüde artırabilir.

2027 için üç olası senaryo

İstanbul konut piyasasının geleceğini tek bir tahmine bağlamak yerine, farklı ekonomik koşullara dayanan üç senaryoyu değerlendirmek daha gerçekçi olacaktır.

1.⁠ ⁠Kontrollü yükseliş

Finansman koşulları kademeli olarak iyileşir ve talep canlanır. Ancak hane halkının satın alma gücü, fiyat artışlarını sınırlar. Konut fiyatları nominal olarak yükselse bile enflasyon ve yatırım maliyetleri dikkate alındığında reel getiri sınırlı kalabilir.

2.⁠ ⁠Hızlanan yükseliş

Krediye erişim kolaylaşır, ertelenmiş talep piyasaya döner ve nitelikli konut arzı artan talebi karşılamakta yetersiz kalır. Bu durumda, özellikle talebin güçlü ve arzın sınırlı olduğu bölgelerde fiyat artışları hızlanabilir.

3.⁠ ⁠Zayıf ve seçici piyasa

Finansman maliyetleri yüksek kalır ve ekonomik belirsizlikler devam eder. Satın alma gücündeki sınırlılıklar nedeniyle piyasa genelinde güçlü bir yükseliş yaşanmayabilir. Bazı bölgeler değer kazanırken diğerlerinde satışlar yavaşlayabilir ve fiyat artışları enflasyonun gerisinde kalabilir.

Bu senaryolardan hangisinin gerçekleşeceğini bugünden kesin olarak söylemek mümkün değil. Faiz oranları, kredi koşulları, enflasyon, kira hareketleri, konut satışları ve yeni konut üretimi, 2027’ye yaklaşırken yakından izlenmesi gereken temel göstergeler olacak.

Bu nedenle yatırımcıların tek bir beklentiye göre hareket etmek yerine, farklı ekonomik koşullarda yatırımın nasıl performans göstereceğini değerlendirmesi gerekiyor.

Fiyat artışı her zaman gerçek kazanç değildir

Gayrimenkul yatırımında nominal fiyat artışı ile reel getiri arasındaki farkı gözden kaçırmamak gerekiyor.

Örneğin, 5 milyon TL’ye satın alınan ve aylık 30 bin TL kira getirisi sağlayan bir konutun yıllık brüt kira geliri 360 bin TL olur. Bu da satın alma bedeli üzerinden yüzde 7,2 brüt kira getirisine karşılık gelir.

Ancak vergi, bakım, aidat, sigorta, boş kalma süresi ve diğer giderler hesaba katıldığında net kira getirisi daha düşük olacaktır. Finansman kullanılması durumunda kredi maliyetleri de yatırımın toplam performansını etkiler.

Enflasyon karşısında elde edilen reel getiri de ayrıca değerlendirilmelidir. Bir konutun fiyatı nominal olarak yükselse bile bu artış, enflasyonun ve yatırımın toplam maliyetinin altında kalabilir.

Dolayısıyla gelecekte daha yüksek bir fiyata satış yapma beklentisi, tek başına yeterli bir yatırım gerekçesi değildir. Önemli olan, satın alma fiyatının makul olması ve beklenen kira geliriyle değer artışının üstlenilen maliyet ve riskleri karşılayabilmesidir.

İstanbul’da yeni bir dönem mümkün mü?

İstanbul’un ekonomik ağırlığı, devam eden barınma ihtiyacı, yeni konut üretimindeki maliyet baskıları ve güvenli konut talebi, gayrimenkul piyasasını destekleyebilecek uzun vadeli unsurlar arasında yer alıyor.

Finansman koşullarının iyileşmesi, ekonomik beklentilerin güçlenmesi ve ertelenmiş talebin yeniden harekete geçmesi hâlinde, 2027 yılı İstanbul konut piyasasında yeni bir yükseliş döneminin başlangıcı olabilir.

Ancak bu bir kesinlik değil, ekonomik koşullara bağlı bir öngörüdür. Olası yükselişin bütün ilçelere, konut türlerine ve fiyat segmentlerine eşit biçimde yansıması beklenmemelidir.

Benim yaklaşımım, İstanbul konut piyasasının uzun vadeli potansiyelini göz ardı etmemek; ancak yatırım kararlarını iyimser beklentilerden çok somut verilere, gerçekçi getiri hesaplarına ve doğru risk analizine dayandırmak gerektiği yönünde.

İstanbul’da konutun altın dönemi yeniden başlayabilir. Fakat bu dönemin kazananları, yalnızca fiyatların yükselmesini bekleyenler değil; doğru zamanda, doğru konutu, doğru koşullarla seçenler olacaktır.

Sertan Ayçiçek

Royal Funds Yönetim Kurulu Başkanı
İsviçre Liderlik Akademisi Başkan Yardımcısı

Rekabet Kurulu,Google hakkında yapay zeka ön izlemeleri ve yapay zeka modu hizmetlerine ilişkin soruşturma açılması ve geçici tedbir uygulanmasının kararlaştırıldığını bildirdi.

Rekabet Kurumu’nun internet sitesinden yapılan açıklamada, Google’ın arama hizmeti kapsamında kullanıma sunduğu “yapay zeka ön izlemeleri” ve “yapay zeka modu” özelliklerinin, ilgili kanun maddesini ihlal edip etmediğinin tespit edilmesi amacıyla soruşturma açılmasına karar verildiği kaydedildi.

Ön araştırma kapsamında, “yapay zeka ön izlemeleri ve yapay zeka modunun” kullanıcıların bilgiye erişim davranışlarını ne şekilde dönüştürdüğü ve böylece haber yayıncıları ile diğer içerik üreticilerine yönelen trafiği olumsuz yönde etkileyip etkilemediği incelendi.

Ön araştırmada Google ile haber yayıncıları arasında içerik kullanımına dair imzalanan sözleşmelerde yer alan koşulların haksız sözleşme koşulu niteliği taşıyıp taşımadığı, yapay zekâ önizlemeleri ve yapay zekâ modunun haber yayıncıları, diğer içerik üreticileri ve yapay zekâ sohbet asistanları nezdinde dışlayıcı etki doğurup doğurmadığı ile haber yayıncılarına içeriklerinin yapay zekâ önizlemeleri ve yapay zekâ modunda kaynak olarak seçilmesi veya içeriğin lisanslanmasına dair sözleşme yapılması bakımından farklı uygulamalarda bulunulup bulunulmadığı hususlarının incelendiği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi:

“Soruşturma açılmasına ilave olarak, ayrımcı ve sömürücü olarak nitelendirilen davranışlar bakımından haber yayıncıları yönünden mevcut emarelerin kuvvetli şüphe düzeyine ulaşmış olmasından hareketle Google’ın haber yayıncılarının içeriklerini Yapay Zekâ Önizlemeleri ve Yapay Zekâ Modu hizmetlerinde kullanmasına ve bu kullanıma ilişkin sözleşme koşullarının belirlenmesine yönelik olarak, haber yayıncıları arasında ayrımcılık yaratmayacak, içerik kullanımının ekonomik değerini yansıtacak ve yayıncıların söz konusu hizmetlerde içerik kullanımına ilişkin tercihlerini diğer Google hizmetlerindeki görünürlük ve indekslenmelerinden bağımsız olarak kullanabilmelerini sağlayacak koşulları tesis etmesine yönelik geçici tedbir uygulanmasına karar vermiştir.”

Rekabet Kurumu Başkanı Birol Küle, fındık alım-satım pazarının önde gelen 6 teşebbüsü hakkında “ciddi rekabet ihlali” şüphesiyle soruşturma açtıklarını belirterek, “İncelemelerimiz sürecinde çiftçimizi mağdur eden, rekabeti ihlal eden ilave teşebbüsler tespit etmemiz durumunda onları da tereddütsüz soruşturmaya dahil edeceğiz.” dedi.

Fındık piyasasına yönelik yürüttükleri çalışmaları AA’ya değerlendiren Küle, fındığın Türkiye’nin iç ve dış ticareti için stratejik bir değer olduğuna işaret etti.

Küle, Türkiye’nin dünya fındık üretiminin yüzde 70’ini karşıladığına dikkati çekerek “Başta Ordu, Giresun, Trabzon ve Düzce olmak üzere Karadeniz’in sarp yamaçlarında, yağmurda çamurda binbir güçlükle bahçesine bakan 400 bin civarında ailemiz geçimini doğrudan bu üründen sağlıyor. Fındık, o ailelerimizin evindeki ekmek, çocuklarının okul harçlığı ve bir yıllık umudu demektir. Dolayısıyla fındık, ekonomik boyutunun ötesinde sosyal ve insani boyutuyla da bizim kırmızı çizgimizdir.” diye konuştu.

Bu bilinç ve sorumlulukla, Kurum olarak geçmişten bugüne fındık sektörüne hep büyük hassasiyetle eğildiklerini bildiren Küle, pazardaki adil ve etkin rekabeti korumak için sürekli olarak sahada bulunduklarını vurguladı.

Küle, bu süreçte sadece kendilerine şikayet gelmesini beklemediklerini belirterek üreticinin hakkını korumak adına resen sektör incelemeleri başlattıklarını, taahhütlere uyum süreçleri gibi çeşitli vasıtalarla piyasayı sürekli gözetimleri altında tuttuklarını söyledi.

Firmaların taahhütlerinin takibine Ferrero örneği

Üreticinin mağdur edilmemesi adına attıkları en kritik adımlardan birinin, fındık alım pazarında en büyük alıcı konumunda bulunan Ferrero’nun bu gücünü kötüye kullandığı iddiaları üzerine 2023-2024 yıllarında yürüttükleri soruşturma olduğunu belirten Küle, şunları kaydetti:

“Bu soruşturmada Ferrero’nun pazardaki davranışlarını en ince ayrıntısına kadar inceledik. Soruşturma sürecinde, pazarda hakim durumda bulunduğu değerlendirilen Ferrero bir taahhüt başvurusunda bulundu. Rekabet Kurulu olarak söz konusu taahhütlerin pazardaki mevcut rekabetçi endişeleri gidereceği sonucuna ulaştık.”

Küle, bu kapsamda şirket tarafından 2024, 2025 ve 2026 yıllarını kapsayan fındık alım sezonları için sunulan ilgili taahhütlerin kabul edilerek, Ferrero bakımından bağlayıcı hale getirildiğini anımsatarak, “O günden bugüne Ferrero’nun tüm adımlarını ve taahhütlere uyup uymadığını anbean izliyoruz. Üreticimizin içinin rahat olması adına bir kez daha altını çizmek isterim. Ferrero’nun taahhütlere uymadığını veya taahhütleri dolanmaya çalışarak çiftçimizi mağdur ettiğini tespit etmemiz durumunda, şirkete çok ağır idari para cezası verilmesi gündeme gelecektir.” değerlendirmesinde bulundu.

Türkiye’nin en prestijli gıda ve tarım haberleri portalı olan GıdaTarım.com 20 yıldır tarım, gıda, hayvancılık gibi alanlara yön veriyor, yol gösteriyor ve bu ekosistemin temel sorunlarına pratik ve reel çözümler sunuyor

Türkiye’nin en prestijli gıda ve tarım haberleri portalı olan GıdaTarım.com 20 yıldır tarım, gıda, hayvancılık gibi alanlara yön veriyor, yol gösteriyor ve bu ekosistemin temel sorunlarına pratik ve reel çözümler sunuyor

Skytrax tarafından açıklanan 2026 Dünya Havayolu Ödülleri kapsamında, dünyanın en iyi birinci sınıf hizmeti sunan hava yolu şirketleri sıralandı. Listenin zirvesine Air France yerleşti. Singapore Airlines ikinci, Lufthansa üçüncü sırada kendine yer buldu.

Emirates dördüncü sırada yer alırken Cathay Pacific Airways beşinci oldu. Swiss International Air Lines altıncı, Japan Airlines yedinci, ANA All Nippon Airways sekizinci ve Qantas Airways dokuzuncu sırada listelendi.

İlk 10’un son sırasında ise Qatar Airways yer aldı.

Skytrax 2026 sıralamasına göre dünyanın en iyi birinci sınıf hizmeti sunan 10 hava yolu şirketi şöyle:

Air France

Singapore Airlines

Lufthansa

Emirates

Cathay Pacific Airways

Swiss International Air Lines

Japan Airlines

ANA All Nippon Airways

Qantas Airways

Qatar Airways

Açıklanan listede Türk Hava Yolları’na yer verilmedi. Birinci sınıf hizmet kategorisindeki ilk 10 şirket arasında Türkiye’den herhangi bir hava yolu şirketi bulunmadı.