Söz konusu düzenleme kapsamında bakanlık, yanıltıcı görsellerin ve çocuk gelişimini olumsuz etkileyebilecek tasarımlar ile içeriklerin kullanımına sınırlandırmalar getirirken, bu sayede aldatıcı ürün görselleri ile çocukları hedefleyen zararlı ürünlerin “albenisinin” azalacağı öngörülüyor.

Özellikle çocukları özendiren, paketlerde meyve işaret ve görsellerinin kullanımı ile bazı figürlerin paketlerde yer verilmesiyle ilgili yapılan yeni düzenleme pek çok gıda üreticisine yaptırımları öngörüyor.

Gıda mühendisi Ece Birinci, yeni düzenlemenin üreticiye getirdiği zorunlulukları, tüketicilerin hayatında ne gibi değişiklikler olacağı ve sağlıklı gıdaya erişim ve atılabilecek yeni adımlarla ilgili değerlendirmelerde bulundu.

Ambalaj aldatmacalarının önüne geçilecek

Birinci, son dönemde Tarım ve Orman Bakanlığının gerek tağşiş listeleri gerekse farklı yaptırımlarla vatandaşı aldatan veya açıkça zararlı ürünler tüketmesine yol açan üreticilerin satış stratejilerine karşı önemli adımlar atarak halk sağlığını korumak adına ciddi faaliyetler yürüttüğünü ifade etti.

Bu adımların en sonuncusunun ise Türk Gıda Kodeksi Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği Kılavuzu üzerinde yapılan kapsamlı revizyonla gerçekleştirildiğini aktaran Birinci, bu sayede gıdada sıkça rastlanan paket-içerik uyumsuzluğu ve ambalaj aldatmacalarının önüne geçilmesinin hedeflendiğini anlattı.

Birinci, gıda üreticilerinin genellikle piyasaya sattığı ürünlerde, kullanıcıyı etkileyecek, tüketicinin onu daha çok tercih etmesine yol açacak bazı aldatıcı stratejilere başvurarak, paketlerini daha canlı, parlak renklerle veya meyve gibi gıda ürünleriyle süslediğini ancak bu ürünün içerisinde bazen o meyvelerin bile olmadığına, ilerleyen zamanlarda kişilerde kansere bile yol açabilecek aroma vericilerin kullanıldığına dikkati çekti.

Yeni düzenlemenin açıkça bunun önüne geçtiğini vurgulayan Birinci, halk sağlığının korunması adına söz konusu adımın önemine ilişkin şunları kaydetti:

“Bence bakanlığımızın attığı adımlar, sağlıklı gıdaya erişim adına çok güzel değişimlerden biri. Yani aslında etikette ‘mış gibi yapma’ sezonunu bitirmiş oldular bu düzenlemeyle. İnşallah bunun devamı da gelecek. O yüzden gerçekten bakanlığın bu adımları bizim için vatandaşlar için çok değerli.”

“Burada oynadıkları şey insan sağlığı”

Birinci, söz konusu düzenlemenin halk sağlığını korumak adına toplum için çok yararlı olduğunu fakat bazı kötü niyetli üreticilerin bir şekilde bu yasakları delip daha fazla kazanabilmek adına vatandaşın sağlığını açıkça tehdit ettiğini dile getirdi.

Usulsüzlüklere kesilen cezaların artırılması ve özellikle tağşiş listesinin kapsamının ve yaptırımlarının değiştirilmesi gerektiğini dile getiren Birinci, “Bir firma 46 farklı isimle 82 kere zeytinyağı firması tağşiş listesine girdi. Demek ki caydırıcı değil çünkü bunu göze alabiliyor demek ki ‘Aman kapatsın, parasını öderim, bir daha açarım.’ diye. Bence kesinlikle caydırıcı olması gerekiyor bu cezaların öncelikle. Bir de yani eğer sen üçüncü kez mi aynı şeyi yaptın? Men edilmeli bence ticaretten çünkü burada oynadıkları şey insan sağlığı. Geri dönüşü olmayan bir şey.” dedi.

Birinci, tağşiş yaparak vatandaşın sağlığını açıkça tehdit eden firmaların yanı sıra bir de içeriğini anlattığından farklı yaparak pek çok kimyasalla insanların dengesini bozan abur cuburlar, fındık kremaları, eritme peynirler, sahte pekmezler gibi ürünlere de bir standardın getirilmesi gerektiğini kaydetti.

“Gıdada ayrımcılık ve çifte standart”

Özellikle yurt dışına da ihracat yapan bazı firmaların Türkiye’deki ürünlerine binde 2 oranında aroma koyarken, aynı ürünün İngiltere, Almanya veya bir başka Avrupa ülkesinde yüzde 9 oranında doğal aroma konularak satıldığına dikkati çeken Birinci, burada firmaların daha fazla para kazanmak için menşei ülkesindeki vatandaşların sağlığını açıkça tehlikeye attığını, kaliteli ürünleri onlara “reva görmediğini”, bunun açıkça gıdada ayrımcılık ve çifte standart olduğunu ifade etti.

Etiket okuma bilincinin bu usulsüzlüklerle mücadelede oldukça önemli olduğunu vurgulayan Birinci, çocuk yaştan itibaren okullarda bu meselenin ders olarak gösterilmesinin bilinci artırmak adına doğru yol olacağını söyleyerek, “Bence kesinlikle bu işte okullarda gıda etiketi okuma dersi tarzında bir şey çocuklara verilmeli. Çünkü gerçekten ağaç yaşken eğiliyor. Ve bunu böyle bilirsek gelecek nesillerin de bilinçlendiğini görebileceğiz.” diye konuştu.

Birinci, bakanlık kadar vatandaşın da sağlıklı gıdaya erişimde sorumluluklarının bulunduğuna dikkati çekerek, tüketicilerin tağşiş listelerini güncel olarak takip edip veya bu konuları izleyen isimlerin yazılarına, içeriklerine bakarak bu konuda kendileri adına çok basit çözümleri hayata geçirebileceğini dile getirdi.

Boykot yönteminin de bu çözümlerden biri olabileceğini belirten Birinci, sözlerini şöyle tamamladı: “Aslında tağşiş listesi ve bakanlık uygulamaları elbette bu konuda bizim için çok değerli. Biz o firmaları satın almadıkça işte tağşiş listesinde çıkmış. Zeytinyağı değil, içerisinden başka bir yağ çıkmış. Bu firmayı almayarak, cezalandırarak hem haksız rekabetin önüne geçebiliriz hem de aynı şekilde o firmayı cezalandırdığımız için o firma artık düzgün üretmeye başlayacak.”

Gece yarısından itibaren motorine 12,94 TL, benzine 1,09 TL indirim uygulanmaya başladı.

Brent petrol fiyatları ve dövizdeki değişikliklerle birlikte güncel benzin, motorin ve LPG (akaryakıt) fiyatları gündemdeki yerini koruyor.

Küresel petrol fiyatlarında yaşanan sert geri çekilme ve Orta Doğu’da güçlenen ateşkes beklentileri, Türkiye’de akaryakıt fiyatlarına indirim olarak yansıdı.

Gece yarısından itibaren motorinde litre başına 12,94 TL, benzinde ise 1,09 TL fiyat indirimi uygulanırken, İstanbul’da motorinin litre fiyatı 75 TL’nin altına geriledi.

İstanbul, İzmir ve Ankara’da güncel benzin, motorin ve otogaz fiyatları ne kadar?

İstanbul Avrupa Yakası:

Benzin: 62.18 TL
Motorin: 72.43 TL
LPG: 34.99 TL

İstanbul Anadolu Yakası:

Benzin: 62.03 TL
Motorin: 72.28 TL
LPG: 34.39 TL

Ankara:

Benzin: 63.15 TL
Motorin: 73.56 TL
LPG: 34.87 TL

İzmir:

Benzin: 63.43 TL
Motorin: 73.84 TL
LPG: 34.79 TL

Rekabet Kurumu, hibrit endüstriyel kornişon tohumu ile hibrit sebze ve meyve tohumu pazarında faaliyet gösteren şirketlere yönelik soruşturmasını tamamladı.

Kasım 2024’te başlatılan inceleme kapsamında, rekabete duyarlı ticari bilgilerin rakip firmalar arasında paylaşıldığı ve bazı şirketler arasında fiyat koordinasyonu yapıldığı iddiaları değerlendirildi.

Soruşturma, sektörün önde gelen yerli ve uluslararası oyuncularını kapsarken, toplamda yaklaşık 189 milyon lira idari para cezası uygulanmasına karar verildi.

12 şirket uzlaşma yoluna gitti

Soruşturma sürecinde Rekabet Kurumu ile uzlaşan 12 şirket, 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’u ihlal ettiklerini kabul etti.

Kurumun açıklamasına göre, Nunhems ve Rijk Zwaan, hem rekabete duyarlı bilgi değişimi hem de satış fiyatlarının birlikte belirlenmesi yoluyla ihlali kabul etti.

Bayer Tohumculuk, Gautier, Hazera, HMCLAUSE, Multi Tohum, Semillas Fito, Syngenta, Vilmorin, Yüksel Tohum ve Rito ise rekabete duyarlı bilgi paylaşımı nedeniyle ihlal tespitini kabul etti.

Uzlaşma prosedürü kapsamında bu şirketlere verilen para cezalarında yüzde 25 indirim uygulandı.

Dört şirkete ayrıca ceza verildi

Uzlaşmaya gitmeyen şirketler hakkında yürütülen inceleme sonucunda ise Rekabet Kurumu, Antalya Tarım, Gautier, Metgen ve AD Rossen şirketlerinin rekabete duyarlı bilgi değişimi yoluyla kanunu ihlal ettiğine hükmetti.

Bu kapsamda yaklaşık olarak:

Antalya Tarım’a 44 milyon TL
Gautier’e 736 bin TL
Metgen’e 3 milyon TL
AD Rossen’e 342 bin TL idari para cezası uygulanmasına karar verildi.

Fiyat listeleri ve stok verileri mercek altındaydı

Soruşturma kapsamında şirketler arasında; fiyat listeleri, satış stratejileri, dikim sayıları, stok seviyeleri gibi rekabete hassas bilgilerin paylaşılıp paylaşılmadığı incelendi. Ayrıca, Nunhems ile Rijk Zwaan arasında satış fiyatlarının birlikte belirlenip belirlenmediği de soruşturmanın ana başlıkları arasında yer aldı.

Tarla bitkileri tohumlarında soruşturma sürüyor

Rekabet Kurumu, hibrit kornişon ve sebze-meyve tohumu pazarındaki dosyayı kapatırken, tarla bitkileri tohumları pazarına yönelik ayrı soruşturmanın ise halen devam ettiğini bildirdi.

Global piyasalarda yaşanan dalgalanmalar, döviz kurundaki hareketlilik ve peş peşe gelen ÖTV zamları, akaryakıt fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ediyor.

Vatandaşlar, günlük yakıt maliyetlerini takip edebilmek için “Bugün benzin ne kadar?”, “Motorin fiyatı kaç TL?”, “Akaryakıt fiyatlarında son durum ne?” gibi sorulara yanıt arıyor.

Benzine 65 kuruş, motorin fiyatlarına ise 7 lira 82 kuruş zam geldi.

Böylece motorinin litre fiyatı bazı illerde 90 liraya yaklaştı.

Peki, 8 Nisan 2026 Çarşamba itibarıyla İstanbul, Ankara ve İzmir’de benzin ve motorin fiyatları ne kadar?

İşte il il güncel benzin ve motorin fiyatları…

İstanbul Avrupa yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.25 TL

Motorin litre fiyatı: 85.29 TL

LPG litre fiyatı: 34.99 TL

İstanbul Anadolu yakası akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 63.10 TL

Motorin litre fiyatı: 85.14 TL

LPG litre fiyatı: 34.39 TL

Ankara akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.22 TL

Motorin litre fiyatı: 86.42 TL

LPG litre fiyatı: 34.87 TL

İzmir akaryakıt fiyatları

Benzin litre fiyatı: 64.50 TL

Motorin litre fiyatı: 86.70 TL

LPG litre fiyatı: 34.79 TL

Türkiye kimya sektörünün amiral gemilerinden Polisan Holding için yaz aylarında başlayan satış süreci, yasal onay mekanizmalarının tamamlanmasıyla resmiyet kazandı.

Türkiye’nin konut ve sanayi tipi boya ihtiyacının önemli bir bölümünü karşılayan dev holdingin çoğunluk hisseleri, Samsunspor Başkanı Yüksel Yıldırım’ın sahibi olduğu Hollanda merkezli CoreX şirketine geçti.

REKABET KURUMU’NDAN SATIŞA ONAY

Polisan Holding bünyesinde halihazırda yüzde 77,72 oranında payı elinde bulunduran Bitlis Ailesi ile CoreX arasındaki hisse devri anlaşması, kamu denetiminden geçti. Satış için beklenen Rekabet Kurumu (RK) onayı süreci tamamlandı.

Şirket tarafından Kamuoyu Aydınlatma Platformu’na (KAP) yapılan bildirimle, devir işleminin önündeki yasal engellerin kalktığı duyuruldu.

SATIŞ SÜRECİNDE RESMİ AÇIKLAMA GELDİ

Holding tarafından yapılan açıklamada, alıcı tarafın 6 Nisan 2026 tarihinde (dün) şirkete bildirimde bulunduğu belirtilerek şu ifadelere yer verildi:

“Alıcı tarafından Rekabet Kurulu tarafından İşlem’e izin verildiği ve Pay Devir Sözleşmesi kapsamındaki yasal izinlerin alınmasına ilişkin ön şartın bu surette yerine getirildiği 06.04.2026 tarihinde Şirketimize bildirilmiştir.”

RAKAMLAR HENÜZ SIR

Sektörün devlerinden birinin el değiştirmesine neden olan bu devasa operasyonun finansal ayrıntıları ise henüz kamuoyuyla paylaşılmadı. Satış bedeli ve ödeme koşullarına ilişkin mali verilerin, önümüzdeki günlerde yapılacak yeni açıklamalarla netlik kazanması bekleniyor.

Metal ve madencilik, limanlar, yenilenebilir enerji, denizcilik ve lojistik gibi birçok alanda faaliyet gösteren Amsterdam ve İstanbul merkezli küresel sanayi şirketi Corex Holding, önemli bir satın almaya imza attı.

Aynı zamanda Samsunspor’un da başkanı olan Corex Holding’in patronu Yüksel Yıldırım, Polisan Holding’in patronları Bitlis Ailesi ile geçen yıl anlaşmaya vardı.

HİSSE DEVİR SÖZLEŞMESİ HAZİRAN 2025’TE İMZALANDI

27 Haziran 2025 tarihinde, Corex Holding BV’nin bağlı ortaklığı olan Corex Ports and Terminals Dilovası Liman İşletmeleri A.Ş. ile Bitlis Ailesi üyelerinin hissedarı olduğu Polisan Holding A.Ş. arasında ‘Hisse Devir Sözleşmesi’ imzalandı.

Hisse devir sözleşmesi, şirket sermayesinin yüzde 77,7268 oranındaki hisseyi temsil ediyordu.

Polisan tarafından Kamuyu Aydınlatma Platformu’a (KAP) yapılan açıklamada, Yunanistan’daki bağlı ortaklığın devrin dışında tutulduğu belirtilerek “Yönetim Kurulumuzun 18 Haziran 2025 tarihli kararına istinaden, Şirketimizin tamamına sahip olduğu Yunanistan’daki bağlı ortaklığı Polisan Hellas SSA’nın hisselerinin tamamı üçüncü kişilere satılacaktır. Yıllık raporlarımızda “Faaliyette Olmayan Gayrimenkuller” başlığı altında yer alan İstanbul Pendik, İstanbul Kağıthane, Kocaeli-Gebze Çiftlik ve Aydın Karacasu’daki gayrimenkuller, Satıcılar tarafından SPK lisanslı bir değerleme şirketi tarafından yapılacak değerleme çalışması sonucunda belirlenecek değerlerden düşük olmayan bedellerle satın alınacaktır” denilmişti.

REKABET KURUMU’NDAN ONAY

Bitlis Ailesi’nin Polisan’daki hisselerinin devrine ilişkin beklenen haber Rekabet Kurumu’ndan dün geldi. Polisan’ın açıklamasında Rekabet Kurumu’nun satış işlemine izin verdiği belirtildi:

“Alıcı tarafından Rekabet Kurulu tarafından İşlem’e izin verildiği ve Pay Devir Sözleşmesi kapsamındaki yasal izinlerin alınmasına ilişkin ön şartın bu surette yerine getirildiği 06.04.2026 tarihinde (bugün) Şirketimize bildirilmiştir.”

YUNANİSTAN’DAKİ VARLIKLARINI 2.64 MİLYON EUROYA SATTI

Polisan Holding, Yunanitan’daki bağlı ortaklığı Polisan Hellas SSA’yı Corex Holding’e satılan payların dışında bırakmıştı.

Holding, 2013 yılında 10 milyon euroya aldığı kimya fabrikasını, yaklaşık 4’te 1 fiyatına Ocak 2026’da sattı.

Yunanistan’daki en büyük Türk kimya sanayi yatırımı olan, 75 bin metrekarelik alanda üretim yapan ve dünya devlerinin tedarikçisi olan tesis, alanında Avrupa’nın en büyüğü olmayı hedefliyordu.

Polisan’ın Komşu’daki varlıkları 2.64 milyon euroya Yunan Ilvief S.A ile Sunrice Hellas M.I.K.E adlı şirkete devredildi.

patronlardunyasi.com

Rekabet Kurumu, sağlık sigortalarında dikkat çeken ihlal iddiaları üzerine harekete geçti. Yapılan ön araştırma sonuçları ciddi bulununca sektördeki dev isimlere soruşturma açılmasına karar verildi.

Kurum, sigorta şirketlerinin aralarında anlaşarak fiyatları birlikte belirlemiş olabileceği üzerinde duruyor. Sektör temsilcilerinin primleri ortaklaşa artırmış ya da sabit tutmuş olma ihtimali inceleniyor.

Soruşturma kapsamındaki ihlal iddiaları yalnızca fiyat belirlemeyle sınırlı kalmıyor. Şirketlerin kendi aralarında müşteri, bölge veya ürün paylaşımı yaptığı öne sürülüyor. Ayrıca fiyat, maliyet ve risk verisi gibi hassas bilgilerin rakipler arasında paylaşıldığı iddiaları değerlendiriliyor.

Sağlık sigortası pazarında faaliyet gösteren sigorta şirketleri ile sağlık hizmeti sağlayıcıları arasında dışlayıcı sözleşmeler akdedilmiş olabileceği ihtimali de araştırılıyor. Tüm bu farklı ihlal iddiaları kurum uzmanları tarafından mercek altına alındı.

Rekabet Kurulu, ön araştırmada elde edilen bilgileri, belgeleri ve yapılan tespitleri 16.03.2026 tarihli toplantısında detaylı bir şekilde müzakere etti. Kurul üyeleri, ortaya konan bulguları ciddi ve yeterli bularak resmi süreci başlattı.

Bu kapsamda 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanun’un ihlal edilip edilmediğinin tespiti amacıyla teşebbüsler hakkında soruşturma kararı alındı. Soruşturma açılan şirketler ve sağlık kuruluşları tek tek ilan edildi.

Alınan karar doğrultusunda haklarında inceleme yürütülecek teşebbüslerin tam listesi paylaşıldı. 4054 sayılı kanun kapsamında incelenecek kurumlar şu şekilde sıralandı:

https://www.forbes.com.tr/saglik/rekabet-kurumu-ndan-saglik-sigortasi-sirketlerine-ortak-fiyat-sorusturmasi

Antalya’da halden 50 liraya alınan çeri domatesin markette tüketiciye 250 lira fiyatla satıldığı tespit edildi. Ayrıca yine komisyoncudan 60 liraya alınan Çengelköy salatalığın raf fiyatının 135 lira olduğu, halden 70 liraya alınan kırmızı biberin ise 225 lira etiketle satıldığı belirtildi.

HAKSIZ FİYAT ARTIŞI

Ticaret Bakanlığı, İstanbul’daki bir marketler zincirinde çeri domates, Çengelköy salatalık ve kırmızı biberdeki fiyat hareketleri Hal Kayıt Sistemi üzerinden detaylı şekilde inceledi.

Yapılan değerlendirmeler sonucunda, adı geçen firmalarca haksız fiyat artışı yapıldığının tespit edildiği belirtilerek, “Gerekli idari yaptırımların uygulanması amacıyla konu Ticaret Bakanlığı Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu’na iletilmiştir” denildi.

RAFTA 5 KAT ARTTI

Bakanlığın, NSosyal hesabından konuya ilişkin açıklama yapıldı. Yapılan incelemelerde çeri domatesin, İstanbul’da faaliyet gösteren tüccar tarafından Antalya Kumluca Hali’nde faaliyet gösteren komisyoncudan 50 liradan satın alındığı, aynı tüccar tarafından İstanbul’da faaliyet gösteren zincir markete 110 liradan satıldığı, söz konusu zincir market tarafından ise ürünün tüketiciye 250 liradan sunulduğu tespit edildi.

Böylece çeri domatesin üretici ile raf fiyatı arasında 5 kat fark oluşurken, zincir marketin ürünü yüzde 127 kârla sattığı belirlendi. Açıklamada, Çengelköy salatalığın İstanbul’da faaliyet gösteren komisyoncu tarafından zincir markete 60 liradan satıldığı, zincir market tarafından ise tüketiciye 135 liradan sunulduğu ifade edilerek, kırmızı biberin ise Antalya Kumluca Hali’nde faaliyet gösteren komisyoncu tarafından İstanbul’da faaliyet gösteren tüccara 70 liradan, aynı tüccar tarafından zincir markete 100 liradan satıldığı, zincir market tarafından ise ürünün tüketiciye 225 liraya sunulduğunun tespit edildiği belirtildi.

FIRSATÇILIĞA GEÇİT YOK

İnceleme sürecine ilişkin bilgilerin de yer aldığı açıklamada, “Ticaret Bakanlığı olarak, üretimden tüketime kadar tüm aşamalarda fiyat hareketlerini yakından takip etmeye, piyasalarda adil, şeffaf ve dengeli fiyat oluşumunu sağlamaya, tüketicilerimizin hak ve menfaatlerini korumaya yönelik piyasa gözetim ve denetim faaliyetlerimizi ülke genelinde kesintisiz ve kararlılıkla sürdürmekteyiz. Fırsatçılığa ve haksız fiyat artışlarına karşı mücadelemiz tavizsiz şekilde devam edecektir” denildi.

ADIM ADIM VURGUN

ÇERİ DOMATES: İstanbul’daki tüccar Antalya’daki komisyoncudan 50 liraya aldı. Tüccar zincir markete 110 liradan sattı. Market tüketiciye 250 lira raf fiyatı koydu.

SALATALIK: İstanbul’daki komisyoncu zincir markete 60 liradan sattı. Market 135 lira etiket koydu.

KIRMIZI BİBER: Antalya’daki komisyoncu İstanbul’daki tüccara 70 liradan sattı. Tüccar 100 liraya markete sattı. Market ise tüketiciye 225 lira fiyat çekti.

FAHİŞ FİYAT ARTIŞINA 96.6 MİLYON LİRA CEZA

Ticaret Bakanlığı Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulu geçtiğimiz gün yaptığı açıklamada, fahiş fiyat artışı yaptığı belirlenen ulusal zincir marketler ile sebze ve meyve toptan ticaretiyle iştigal eden toplam 183 işletmeye 96.6 milyon lira idari para cezası uygulanmasının kararlaştırıldığını bildirmişti. Bakanlığın açıklamasında, Haksız Fiyat Değerlendirme Kurulunun 3 Nisan’da yılın ikinci toplantısını gerçekleştirdiği belirtilerek, toplantıda, toptancı halleri ve marketlerde yapılan sebze ve meyve ürünlerine yönelik denetimlere ilişkin tespitlerin değerlendirildiği ifade edildi.

Tüketicilerin korunması ve piyasada adil fiyat oluşumunun sağlanması amacıyla denetimlerin kararlılıkla sürdürüleceği belirtilen açıklamada, şunlar kaydedildi: “Gerçekleştirilen kapsamlı denetimler sonucunda elde edilen bulgular doğrultusunda, fahiş fiyat artışı yaptığı belirlenen ulusal zincir marketler ile sebze ve meyve toptan ticaretiyle iştigal eden toplam 183 işletme hakkında işlem tesis edilmiştir.”

Bu sözleri, İstanbul Ticaret Odası (İTO) Restoran ve Yiyecek-İçecek Hizmetleri Komite Başkanı Ebru Koralı’dan işittiğim sırada, buluştuğumuz kafenin menüsüne göz atıyordum. Sebzeli bir pizza 1200 TL. Küçük bir şişe su 150, bir bardak çay 200 TL’ydi.

Ve, İstanbul’daki 18 bin restoranı temsil eden Koralı da, menülerdeki fiyatlardan yakınıyordu; “Ben de kahvenin çayın bir dilim pastanın fiyatını sorguluyorum artık. Bir dilim pastaya iki kahveye 1000 TL ödemek, sürdürülebilir bir durum değil. Akşam yemeğe gidip bir şeyler içmek, bütçe sarsıcı hale geldi. Bu durum sosyal hayatı da etkiliyor.”

Hem maliyetlerin artışı hem de gıda enflasyonu, gerçekten de dışarıda yeme-içmeyi lükse dönüştürdü. Müşteri de rahatsız, işletmeci de. Yemeği yiyen, ‘Bu fiyatlar normal değil’ diyor, yemeği servis eden, kiradan, maaşlardan ve işletme giderlerinden dert yanıyor. Ebru Koralı da, bu sürecin birçok restoran ve kafenin kapanmasına doğru evrildiği uyarısında bulunuyor.

Restoranlar açısından son 30 yılın en zor 3 ayının yaşandığını belirten Koral, yeni açılan restoranların, sadece yüzde 10’unun hayatta kalabildiğini ve outlete düşen restoran ekipmanlarının sayısının hızla arttığını anlatıyor.

Tabii bu tabloya bir de İran’da yaşanan savaşın yarattığı yükler eklenmeye başlamış. Sadece bir restoranda önümüzdeki 3 ay için gerçekleştirilen 400 rezervasyon iptal edilmiş. Bunun en az 200 oda, 400 uçak iptali anlamına geldiğini aktaran Koralı, “Kriz çok büyük. Savaş ekonomisinin yüklerinin neye mal olacağını şu anda tam olarak kestiremiyoruz. ‘Tam bahar geliyor. Tarımsal üretim artacak, gıda fiyatlarında ucuzlama yaşanacak’ diye umut ederken, bir yandan savaş nedeniyle tarım girdileri gübre ve mazotta fiyat artışları, diğer yanda yurtdışı müşterilerinin yoğun olduğu restoranlarda iptallerle karşılaştık.  Savaşın bir an önce bitmesi ve gıda fiyatlarının düşmesi gerek. Yoksa lüks segment dışındaki restoranların ayakta kalabilmesi çok zor” diyor.

Restoran ve Yiyecek-İçecek Hizmetleri Komite Başkanı Ebru Koralı

Gıda fiyatları düşer mi?

Maalesef gıda fiyatları konusunda tablo, hem Türkiye hem de küresel bazda pek iyimser değil. FAO’nun verilerine göre, tahıllar, et, süt ürünleri, bitkisel yağlar ve şeker gibi tüm emtia gruplarında mart ayında artış yaşandı.

Türkiye’de de TÜİK’e göre, aylık gıda enflasyonu yüzde 1,8 olarak gerçekleşti. İstanbul Ticaret Odası ise kentteki gıda fiyatlarının Mart ayında yüzde 2,9 oranında arttığını açıkladı. Yıllık resmi gıda enflasyonu; yüzde 30’un üzerinde.

Öte yandan, tarımsal üretim sezonuna da; İran’a yönelik ABD ve İsrail saldırısının yol açtığı belirsizlik iklimi ile giriyoruz. Gübre ve mazot fiyatlarında son 1 aylık süreçte yüzde 30’a varan artışlar yaşandı. Bunun faturası elbette sofraya yansıyacak. Hatta yansımaya başladı bile. Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin raporuna göre, Mart ayında marketteki 41 ürünün 33’ünde fiyat artışı yaşandı. Fiyat artışı marketle sınırlı kalmadı, tarlaya da yansıdı.

Tarladaki fiyatlar markette 3’e katlanıyor

Üreticide sivri biberin fiyatı yüzde 93 artarken, karnabaharın fiyatı da yüzde 92 yükseldi. Marul, domates ve kuru soğan fiyatları da bir ay içinde yarıdan fazla arttı. Markette ise bu artışlar çok daha yüksek oldu. Tarlada üreticinin ortalama 23 liraya sattığı karnabahar, markette 89 liraya, üreticinin 13 liraya sattığı portakal, 50 liraya, 16 liraya sattığı pırasa ise 56 liraya satıldı.

Tarlada başlayan bu fiyat tsunamisi, sadece manav tezgâhında değil, restoran mutfaklarında da sert biçimde hissediliyor. Üreticide birkaç kat artan maliyetler, menülere katlanarak yansıyor.

Bugün bir porsiyon yemek, özellikle de et içeren bir tabak, geniş bir kesim için erişilebilir olmaktan çıkmış durumda.

Kırmızı et pahalandı, tavuklu menüler arttı

Türkiye, kırmızı etin en pahalı olduğu ülkelerden biri. Genel gıda fiyatlarında da dünyada en üst basamaklarda yer alıyor. Bu tablo, yeme-içme sektöründe yalnızca fiyatları değil, alışkanlıkları da değiştiriyor.

Restoranlarda müşteri sayısı düşerken, menülerde tavuklu ve daha düşük maliyetli ürünlerin görünürlüğü artıyor. Ancak asıl kırılma burada bitmiyor.

Maliyet baskısı, bazı işletmeleri daha riskli yollara itiyor. Son dönemde denetimlere de yansıyan şekilde, lahmacundan köfteye, kebaptan hazır yemeklere kadar birçok üründe dana eti yerine tavuk eti, sakatat ya da farklı karışımların kullanıldığını görüyoruz.

Gıda enflasyonu tağşişi artırıyor

Hatta yarış atlarının kesilerek dana eti diye piyasaya sunulduğu örnekler, sorunun boyutunu gözler önüne seriyor.

Yani mesele artık sadece pahalılık değil; aynı zamanda gıda güvenliği ve halk sağlığı meselesi. Çünkü fiyat arttıkça, tağşiş riski de büyüyor.

Bu zincirin kırılacağı yer ise belli: Tarla. Üretim maliyetleri düşmeden, çiftçi desteklenmeden ve tarımsal girdiler sübvanse edilmeden bu yangının sofrada sönmesi mümkün görünmüyor.

Aksi halde, tarladan markete, oradan restorana uzanan bu fiyat sarmalı, yalnızca bütçeleri değil, ağzımızın tadını da kalıcı biçimde bozacak.